Priče iz muzeja

Boginja koja je zdravlju dala ime

U okviru ciklusa Priče iz muzeja predstavljamo Higiju – boginju zdravlja i jednu od najznačajnijih figura antičke medicinske simbolike.

U antičkoj mitologiji Higija je kći Eskulapa i zaštitnica zdravlja i apotekarske profesije. Još u antičko doba prikazivana je kao mlada žena koja u ruci drži zmiju i posudu sa vodom. Njeno ime na grčkom jeziku znači „lečiti“ i „doneti zdravlje“, a sačuvano je i do danas u reči higijena.

Higijena podrazumeva niz mera vezanih za čistoću i red, koje obezbeđuju očuvanje zdravlja i kao takva predstavlja temelj preventivne medicine.

O značaju Higije u antičkom svetu govori i činjenica da joj je posvećena Orfička himna (br. 67) kao i to da se njeno ime priziva već na samom početku Hipokratove zakletve koja je nastala na prelazu iz V u IV vek p. n.e.

Simbolizam Higijinih atributa

Zmija i voda – dva snažna simbola obnove, ravnoteže i života.

Zmija je atribut Eskulapa i Higije. Simbolizuje budnost i stalni oprez u očuvanju unutrašnje ravnoteže čiji gubitak vodi ka bolesti. Zbog odbacivanja stare i obnavljanja kože, zmija je simbol podmlađivanja i regeneracije. Njeno povezivanje sa zemljom i podzemljem dodatno naglašava ideju cikličnosti – neprekidne smene života, smrti i ponovnog rađanja.

Voda predstavlja životnu snagu prirode. U simboličkom smislu ona je izvor svega postojećeg, ali i sredstvo pročišćenja i povratka prvobitnoj čistoći. Uranjanje u vodu istovremeno označava i poništenje i obnovu.

Higija – princip reda i sklada

Za antički svet fizičko zdravlje je bilo neraskidivo povezano sa zdravljem duše. Među pitagorejcima zdravlje je značilo ravnotežu i harmonično jedinstvo tela i duha, a pozdrav „Hugieia!“ bio je izraz želje za celovitim blagostanjem.

Higija personifikuje upravo taj princip reda i sklada – ravnotežu kao osnovu zdravlja.

HIGIJA, reljef

Autor: Mihalj Kara, Novi Sad, 1931.

(delo je namenski naručeno za fasadu apoteke mr Andrije Mirkovića koju je otvorio u Novom Sadu u Bulevaru Kraljice Marije 1931. godine)